Checklist voor Bedrijfsovernames | Reef Rechtsanwälte Düsseldorf

Het grote voordeel bij de overname van een bestaand bedrijf is het bestaande klantenbestand. Hierdoor vervallen veel risico’s die gepaard zouden gaan met de oprichting van een nieuwe onderneming. De grote uitdaging is om een aantrekkelijk object tegen een acceptabele prijs te vinden. Dan begint de fase van de due diligence.

Due diligence is een uitgebreid onderzoeksproces voorafgaand aan een bedrijfsovername, om alle relevante informatie over het doelbedrijf te verzamelen en te evalueren. Het doel is om mogelijke risico’s, kansen en financiële aspecten transparant te maken. Alleen op deze manier kunnen gefundeerde beslissingen worden genomen.

Om een eerste overzicht te geven, hebben wij een algemene due diligence-checklist gemaakt die u kunt downloaden:

Stap	Verantwoordelijke	Inhoud en opmerkingen
Geheimhoudingsovereenkomst (NDA)	Verkoper en koper	Verbod op het benaderen van klanten en medewerkers en op het gebruik van informatie voor concurrerende doeleinden
Bekendmaking van informatie over het bedrijf	Verkoper	Waarde van het bedrijf Reden voor de verkoop Bereidheid om de koper in te werken Tijdlijn voor de bedrijfsovername
Beoordeling van de haalbaarheid van de bedrijfsovername en de voortzetting van het bedrijf	Koper	Bij financiering met vreemd vermogen: Verificatie dat de financiering binnen de tijdlijn kan worden veiliggesteld Bij een vergunningsplichtig bedrijf: Verduidelijking dat alle benodigde vergunningen binnen de tijdlijn kunnen worden verkregen

Om realistische verwachtingen over de tijdsduur te scheppen en zowel klanten als medewerkers niet onzeker te maken, is het absoluut noodzakelijk om fiscaal en juridisch advies in te winnen. Op deze manier kunnen potentiële onduidelijkheden vroegtijdig worden weggenomen.

Daarnaast waarborgt een professioneel advies dat de koper de voortzetting van de onderneming daadwerkelijk kan garanderen. Bovendien moet de verkoper zich ervan bewust zijn dat de volledige planning afhangt van hoe snel alle benodigde documenten voor de due diligence beschikbaar worden gesteld.

Stap	Verantwoordelijke	Inhoud en opmerkingen
Term Sheet	Verkoper en koper	- Koopprijs (definitie en berekeningsmodel) - Garanties van de verkoper - Ondersteuningsverplichtingen van de verkoper - Concurrentiebeding - Overdracht van klanten en bankrekeningen - Alle overige aangelegenheden die relevant zijn voor koper en verkoper
Commerciële due diligence, exclusiviteitsperiode & koopovereenkomst	Verkoper en koper	- De duur van de exclusiviteitsperiode dient te worden afgestemd op de omvang van de commerciële due diligence en voldoende tijd te bieden voor alle vereiste onderzoeken. - Concept van de koopovereenkomst op basis van de bevindingen uit de due diligence.

In de regel vindt de economische overeenstemming plaats onder de voorwaarde dat noch de economische noch de juridische due diligence feiten aan het licht brengen die de bedrijfswaardering en de koopprijs negatief beïnvloeden. Mocht dit toch het geval zijn, dan moeten er opnieuw gesprekken worden gevoerd. Leidt de due diligence zelfs tot het afbreken van de onderhandelingen, dan kan de koper onder bepaalde voorwaarden een vergoeding van de kosten voor het due diligence-onderzoek verwachten, omdat de verkregen inzichten alleen de verkoper ten goede zouden komen.

Welke aspecten het term sheet in detail bevat, hangt af van de individuele parameters van de betreffende bedrijfsovername. Het is raadzaam de focus te richten op het economische doel. Juridische details zoals de zekerstelling van de koopprijs kunnen in een later stadium door experts worden onderhandeld. Ook op dit punt adviseren wij u graag. Typische inhoud voor een term sheet is:

Omvang van de overdracht: Het term sheet geeft aan welke delen van de onderneming of welke activa moeten worden overgedragen en definieert de omvang van de transactie.
Eigendomsoverdracht: Hier worden de voorwaarden en het tijdstip van de eigendomsoverdracht vastgelegd, inclusief eventuele voorbehouden of te vervullen voorwaarden.
Overgangsregelingen: Regelingen over hoe de overgang van verkoper naar koper wordt vormgegeven om een soepel proces tussen contractondertekening en volledige overgang te waarborgen.
Winst voor de koper: Er wordt vastgelegd vanaf wanneer winsten of opbrengsten aan de koper toekomen en hoe om te gaan met vooruitbetaalde kosten en belastingen.
Koopprijsstructuur: Hier worden de financiële aspecten van de transactie behandeld, inclusief de samenstelling van de koopprijs en eventuele aanpassingen.
Vervaldag van de koopprijs: Het term sheet bepaalt wanneer de koopprijs verschuldigd is en bevat mogelijke zekerheidsmechanismen voor beide partijen.
Garanties van de verkoper: Er worden garanties van de verkoper gegeven met betrekking tot bepaalde aspecten van de onderneming en mogelijke consequenties bij schending van deze garanties vastgelegd.
Ondersteuningsverplichtingen: Welke inwerk- en ondersteuningsverplichtingen heeft de verkoper na afronding van de transactie jegens de koper en hoe lang duren deze aan? Ook een mogelijke vergoeding van de verkoper voor deze diensten wordt geregeld.
Concurrentiebeding: Hier worden concurrentieverboden voor de verkoper en maatregelen ter bescherming van klantrelaties behandeld.
Belastingclausules: Bepalingen met betrekking tot onjuiste fiscale inschattingen, naheffingen en de verdeling van belastingteruggaven.

De juridische due diligence is de taak van rechts- en belastingadvocaten. Hierbij wordt een rapport over de huidige status opgesteld, dat eventueel aanbevelingen voor actie bevat. Naast de economische en juridische due diligence kan ook een technische due diligence nodig zijn als installaties en machines worden meeovergedragen. Hiervoor moet een technisch deskundige worden ingeschakeld.

Alle informatie moet waarheidsgetrouw en volledig zijn. Latere contractwijzigingen of aanvullende overeenkomsten moeten worden bekendgemaakt. Dit omvat schriftelijke, mondelinge en stilzwijgende afspraken.

Gebied	Inhoud
Inventarislijst	- Alle overgedragen activa - Rechten van derden op overgedragen activa
Onroerend goed	- Alle overgedragen onroerende zaken - Rechten van derden op onroerende zaken (huurovereenkomsten, pachtovereenkomsten etc.)
Overeenkomsten	- Bestaande overeenkomsten (leningen, klantcontracten, verzekeringen etc.) - Zijn er onregelmatigheden of niet-nagekomen verplichtingen?
Vennootschapsrecht	- Inschrijving van het bedrijf - Alle vestigingen van het bedrijf - Statuten van het bedrijf - Aandeelhouderslijst - Aandeelhoudersbesluiten - Omvang en reikwijdte van vertegenwoordigingsbevoegdheden - Vennootschapsrechtelijke overeenkomsten (aandeelhoudersleningen, winstoverdrachtsovereenkomsten etc.) - Verzoeken tot faillissementsprocedures
Arbeidsrecht	- Aantal medewerkers - Arbeidsovereenkomsten (inclusief cao's) - Is er sprake van een overgang van onderneming conform § 613a BGB? - Bedrijfsovereenkomsten - Aanspraken uit bedrijfspensioenregelingen - Zijn er openstaande aanspraken jegens werknemers?
Belastingrecht	- Wanneer heeft de laatste belastingcontrole plaatsgevonden? - Jaarrekeningen en eventuele belastingaanslagen over de jaren sinds de laatste belastingcontrole - Zijn er onregelmatigheden? - Is er sprake van een bedrijfsoverdracht conform § 1 lid 1a UStG? - Zijn er belastingschulden waarvoor de koper aansprakelijk zou zijn conform § 75 AO?
Intellectueel eigendom en auteursrecht	- Vereiste rechten, patenten en licenties (voor afbeeldingen, teksten, software, merken etc.) - Patenten, gebruiksrechten en licenties die het bedrijf aan derden heeft verleend
Publiekrecht	- Benodigde vergunningen (Kunnen deze worden overgedragen?) - Meldingsplichten jegens autoriteiten - Subsidies of bijdragen - Aansprakelijkheid voor milieuverontreiniging
Toestemmingsvereisten	- Welke toestemmingsvereisten gelden? (Aandeelhoudersvergadering, raad van commissarissen, bank, mededingingsautoriteit etc.)

Stap	Vragen en inhoud
1. Evaluatie van de due diligence	- Zijn er problemen geconstateerd? - Oplossingsrichtingen inclusief verduidelijking van verantwoordelijkheden en kostenverdeling
2. Opstellen van de koopovereenkomst	- Wie stelt het concept op en wanneer? - Wanneer beoordeelt en annoteert de wederpartij het concept? - Welke taken (inclusief tijdshorizon) vloeien voort uit de koopovereenkomst voor beide partijen? - Wanneer en waar worden openstaande punten naonderhandeld om tot een ondertekeningsklare koopovereenkomst te komen?
3. Inhoud van de koopovereenkomst	- Adressen, toepasselijk recht, bevoegde rechter, datum - Omvang van de overdracht - Koopprijs - Eigendomsoverdracht (wanneer en hoe) - Overgangsregelingen - Details over de overgang van winst en opbrengst naar de koper - Belastingen (vooruitbetalingen, naheffingen) - Garanties van de verkoper - Inwerkings- en ondersteuningsverplichtingen - Concurrentiebedingen en klantbescherming - Geheimhoudingsverplichtingen

Op weg naar een succesvolle bedrijfsovername zijn zorgvuldigheid en strategische overwegingen van cruciaal belang. Een grondige analyse van het doelbedrijf is onmisbaar om later geen onaangename verrassingen te ervaren. Daarom is de inschakeling van vakdeskundigen voor juridische, fiscale en financiële vragen onmisbaar, met name in het kader van de due diligence.

Alleen met de ondersteuning van ervaren advocaten en belastingadviseurs kunt u ervoor zorgen dat u aan uw zorgvuldigheidsverplichtingen voldoet. Of u nu koper of verkoper bent, als advocatenkantoor voor vennootschaps- en fiscaal recht bieden wij uitgebreid advies van de planning tot de ondertekening van de koopovereenkomst. Daarbij ontwikkelen wij een op maat gemaakte due diligence-checklist voor uw bedrijfsovername.

Checklist

Checklist doorlopend

Fasen van de bedrijpsovername

1. Informatieverwarving

2. Economische overeekstemming

Term Sheet - details van het document

3. Juridische Due Diligence

Toepasselijke tidens de Due Diligence

4. De opstelling van de overnameovereenkomst

Uw weg naar een succesvolle bedrijfsovername

Team vennotschappenrecht / M&A

Urs Breitsprecher

Reinhold Poppek